Technische veiligheid voor buitenkoken: elektriciteit, gas en bescherming tegen vorst

Een buitenkeuken belast de elektriciteits-, gas- en waternetten sterk, in omstandigheden die meer blootgesteld zijn dan binnen. Deze gids bundelt de best practices voor de veiligheid van elk van deze netten, evenals een volledige checklist om vóór elk seizoen na te lopen.

Elektrische veiligheid: wat buiten anders is

De norm NF C 15-100 geldt zowel binnen als buiten: persoonsbeveiliging, veiligheidsafstanden, toegestaan materiaal.
Maar de gebruiksomstandigheden buiten—vocht, slecht weer, directe blootstelling—vragen om extra voorzorgsmaatregelen.
Tot slot belast een buitenkeuken de elektrische installatie vaak zwaar (plancha, oven, koelkast, verlichting): een aparte lijn is daarom aanbevolen, in plaats van een tijdelijke aansluiting op het bestaande circuit.

Gecertificeerd materiaal en beschermingsgraden (IP)

Materiaal dat buiten wordt geplaatst, moet gecertificeerd zijn met minimaal beschermingsgraad IP44. Zo is het beschermd tegen spatwater en opspattend water.
Voor stopcontacten in de onmiddellijke nabijheid van een waterzone, bijvoorbeeld een buitenspoelbak of een schoonmaakzone, wordt daarentegen een IP65-beschermingsgraad aanbevolen.

Differentieelschakelaar en aarding

Elk circuit moet worden uitgerust met een differentieelschakelaar van 30 mA: die schakelt de stroom automatisch uit bij een isolatiefout. Aarding is onmisbaar om eventuele lekstroom af te voeren.

Kabels veilig ondergronds aanleggen

Ondergrondse kabels moeten in een conforme beschermbuis worden gelegd, beschermd met een waarschuwingsnet, op een minimale diepte van 50 cm in niet-berijdbare zones (gazon, tuin) en 85 cm in berijdbare zones (oprit, toegangsweg).

Kant-en-klare kits om een buiteninstallatie te beveiligen

Om improvisatiewerk te vermijden, bestaan er verschillende oplossingen: alles-in-één uitbreidingskits met waterdichte behuizing, automaat en voorbedrade differentieelschakelaar, buitenzuilen met stopcontacten en verlichting, of een kleine, aparte verdeelkast die via een onafhankelijke lijn is aangesloten op de hoofdinstallatie.

Gasveiligheid: gasfles of aansluiting op het netwerk

Voor een buitenkeuken zijn er in de praktijk twee opties, elk met eigen veiligheidsbeperkingen.

De gasfles 

De keuze gaat doorgaans tussen butaan en propaan, twee gassen met verschillende eigenschappen bij koude.

• Butaan is slechts vorstbestendig tot 0 °C: daaronder wordt het onbruikbaar, wat verklaart waarom het vooral geschikt is voor beschut gebruik of binnenshuis. 

• Propaan is bestand tegen veel lagere temperaturen, tot ongeveer -44 °C, waardoor het de standaardkeuze is voor buitengebruik het hele jaar door.
  Daartegenover staat dat propaan om veiligheidsredenen (door de druk) nooit binnenshuis mag worden opgeslagen.

Voor veilig gebruik: 

• Bewaar de gasfles in een geventileerde kist, met ventilatie bovenaan en onderaan

• Gebruik een reduceerventiel dat past bij het gekozen gas

• Laat de slang nooit in volle zon liggen

• Vervang de slang bij de eerste tekenen van slijtage

Aansluiting op stads gas 

Een gasaansluiting op het netwerk, via het systeem Plug&Gaz, is ook mogelijk. De installatie moet verplicht worden uitgevoerd door een erkende loodgieter-verwarmingsinstallateur, met afgifte van een conformiteitsattest CC2. De roestvrijstalen slang mag niet langer zijn dan 2 meter, voor toestellen met een vermogen onder 15 kW. Het belangrijkste voordeel: geen gasfles meer om op te slaan of te vervangen.

De juiste reflexen bij twijfel of een lek

Bij vermoeden van een gaslek: 

• sluit de gastoevoer af

• verlucht onmiddellijk (als u zich in een afgesloten buitenkeuken bevindt)

• bedien nooit een elektrische schakelaar en houd elke vlam uit de buurt

• als het om een gasfles gaat: breng de fles naar buiten

Vergeet de veiligheid van het waternet niet

Vaak afwezig in veiligheidsgidsen verdient het waternet ook aandacht voor een complete buitenkeuken: 

• Scheid de waterzone en de kookzone duidelijk, met ongeveer 1 meter tussen een buitenspoelbak en de plancha. 

• Gebruik een ingegraven en beschermde leiding, met een aparte afsluitkraan om de leiding indien nodig eenvoudig te isoleren

• Voorzie een terugslagklep op de afvoer om geurterugslag te voorkomen.

Bescherm uw apparatuur tegen vorst en slecht weer

Aan het einde van het seizoen vraagt elk netwerk specifieke aandacht om onbeschadigd door de winter te komen: 

• Waternet:
  Sluit de toevoerkraan, open vervolgens de kranen en ontlucht de leidingen om al het stilstaande water af te voeren. Water dat in een leiding bevriest kan de buis doen barsten, met waterschade bij hergebruik in het voorjaar.

• Gasnet:
  Controleer de staat van de slangen (scheurtjes, verharding van het rubber, uiterste gebruiksdatum die erop staat) en van de drukregelaar (dichting, algemene staat). Een door kou verzwakte slang is gevoeliger voor lekkages.

• Metalen uitrusting:
  Bescherm de plancha en de constructies met een passende hoes, om blootstelling aan vocht, vorst en UV te beperken tijdens de maanden waarin ze niet worden gebruikt.

Veiligheidschecklist vóór elk seizoen

In plaats van een losse opsomming vindt u hier een checklist per netwerk, te controleren vóór elk gebruiksseizoen.

 Ontdek onze buitenkeukens voor plancha’s